Nowe strategie leczenia i profilaktyki migreny
1 Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Kielce, Polska
2 Oddział Neurologii, Szpital Specjalistyczny św. Łukasza w Końskich, Końskie, Polska
3 Sandomierski Ośrodek Neurologii, Szpital Specjalistyczny Ducha Świętego w Sandomierzu, Sandomierz, Polska
Adres do korespondencji: Dr hab. n. med. Waldemar Brola, Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, ul. IX Wieków Kielc 19, 25-317 Kielce, tel.: +48 41 390 22 59, 601 313 415, e-mail: wbrola@wp.pl
Aktualn Neurol 2019, 19 (3), p. 132–140
DOI: 10.15557/AN.2019.0018
STRESZCZENIE

Migrena jest zaburzeniem neurologicznym charakteryzującym się nawracającymi atakami bólu głowy, któremu towarzyszą objawy wegetatywne. Szacuje się, że na migrenę cierpi 11–12% populacji świata. Lekami z wyboru w doraźnym leczeniu napadów są tryptany, które jednak u 30–35% chorych nie wykazują skuteczności. Tryptany mają również poważne przeciwwskazania, główne ze strony układu sercowo-naczyniowego. Stąd potrzeba poszukiwania nowych, efektywniejszych metod terapii, zarówno do przerywania, jak i do profilaktyki napadów. Badania nad patogenezą migreny wykazały, że dominującą rolę podczas napadu odgrywają układ trójdzielno-naczyniowy i uwalnianie szeregu peptydów, z których najsilniejszym jest peptyd zależny od genu kalcytoniny (calcitonin gene-related peptide, CGRP). Wielkie nadzieje wiązane są z zastosowaniem antagonistów receptora CGRP (gepantów) oraz przeciwciał monoklonalnych skierowanych przeciwko CGRP i jego receptorom. Pewien postęp mogą stanowić także selektywni agoniści receptora 5-HT1F (ditany). Trwają badania nad antagonistami innych neuropeptydów związanych z patogenezą migreny: polipeptydem aktywującym przysadkową cyklazę adenylanową (pituitary adenylate cyclase-activating polypeptide, PACAP), syntazą tlenku azotu (nitric oxide synthase, NOS), glutaminianem, naczynioaktywnym peptydem jelitowym (vasoactive intestinal peptide, VIP) oraz neurokininą A (neurokinin A, NKA). Wyniki badań oceniających skuteczność i bezpieczeństwo antagonistów CGRP są obiecujące. Część leków została już zarejestrowana do stosowania w prewencji napadów migreny, istnieje więc nadzieja, że w niedalekiej przyszłości poszerzą one możliwości skutecznego leczenia doraźnego i profilaktycznego.

Słowa kluczowe: migrena, CGRP, przeciwciała monoklonalne, gepanty, ditany