Wiek jako wskaźnik prognostyczny w pourazowych uszkodzeniach mózgu manifestujących się deficytami pamięci epizodycznej oraz funkcji wykonawczych w okresie dzieciństwa i adolescencji
1 Zakład Historii i Filozofii Nauk Medycznych, Gdański Uniwersytet Medyczny, Gdańsk, Polska
2 Klinika Neurologii Rozwojowej, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne, Gdański Uniwersytet Medyczny, Gdańsk, Polska
3 Zakład Pielęgniarstwa Neurologiczno-Psychiatrycznego, Gdański Uniwersytet Medyczny, Gdańsk, Polska
4 Oddział Neurologiczny i Udarowy, Szpital św. Wojciecha, Copernicus Podmiot Leczniczy, Gdańsk
Adres do korespondencji: Dr hab. Emilia Sitek, Oddział Neurologiczny i Udarowy, Szpital św. Wojciecha, Copernicus Podmiot Leczniczy Sp. z o.o., al. Jana Pawła II 50, 80-462 Gdańsk, e-mail: emiliasitek@gumed.edu.pl
Aktualn Neurol 2018, 18 (2), p. 79–84
DOI: 10.15557/AN.2018.0011
STRESZCZENIE

Zaburzenia pamięci epizodycznej i funkcji wykonawczych to częste i klinicznie znaczące konsekwencje pourazowego uszkodzenia mózgu. W pracy dokonano przeglądu współczesnej literatury dotyczącej zaburzeń pamięci i funkcji wykonawczych u dzieci i nastolatków z pourazowym uszkodzeniem mózgu – w celu ustalenia, czy osoby, u których doszło do urazu mózgu w młodszym wieku, są bardziej lub mniej podatne na utrwalone deficyty amnestyczne i wykonawcze. Poza znaczeniem wieku w momencie urazu omówiono wybrane problemy metodologiczne przedstawionych badań. Zaprezentowano również najpopularniejsze metody oceny pamięci epizodycznej i funkcji wykonawczych u dzieci i nastolatków, z uwzględnieniem zakresu i ograniczeń badania. Prace na temat długoterminowych skutków pourazowego uszkodzenia mózgu w zakresie funkcjonowania poznawczego u dzieci są nieliczne, a zakres przeprowadzanej w badaniach oceny pamięci epizodycznej i funkcji wykonawczych – niewystarczający do pełnego zrozumienia wzorca zaburzeń. Profil i trajektoria deficytów poznawczych w populacji dzieci i nastolatków są znacznie słabiej poznane niż w populacji dorosłych po urazie czaszkowo-mózgowym. Bardzo często adolescentów włącza się w badaniach do grup osób dorosłych, co nie przyczynia się do zrozumienia specyfiki deficytów w grupie dzieci i młodzieży. Wydaje się, iż wczesne uszkodzenie mózgu wiąże się z gorszym rokowaniem w perspektywie długoterminowej. Jednak tylko prospektywne, długoterminowe i kompleksowe badania pamięci i funkcji wykonawczych mogą pozwolić na pełniejsze zrozumienie trajektorii deficytów oraz znaczenia związku między czasem urazu a okresami krytycznymi w rozwoju poznawczym.

Słowa kluczowe: uraz czaszkowo-mózgowy, zaburzenia pamięci, zaburzenia funkcji wykonawczych