Wiek jako wskaźnik prognostyczny w pourazowych uszkodzeniach mózgu manifestujących się deficytami pamięci epizodycznej oraz funkcji wykonawczych w okresie dzieciństwa i adolescencji
Seweryna Konieczna1,2, Emilia J. Sitek3,4
![](/images/unfold_ico.png)
Zaburzenia pamięci epizodycznej i funkcji wykonawczych to częste i klinicznie znaczące konsekwencje pourazowego uszkodzenia mózgu. W pracy dokonano przeglądu współczesnej literatury dotyczącej zaburzeń pamięci i funkcji wykonawczych u dzieci i nastolatków z pourazowym uszkodzeniem mózgu – w celu ustalenia, czy osoby, u których doszło do urazu mózgu w młodszym wieku, są bardziej lub mniej podatne na utrwalone deficyty amnestyczne i wykonawcze. Poza znaczeniem wieku w momencie urazu omówiono wybrane problemy metodologiczne przedstawionych badań. Zaprezentowano również najpopularniejsze metody oceny pamięci epizodycznej i funkcji wykonawczych u dzieci i nastolatków, z uwzględnieniem zakresu i ograniczeń badania. Prace na temat długoterminowych skutków pourazowego uszkodzenia mózgu w zakresie funkcjonowania poznawczego u dzieci są nieliczne, a zakres przeprowadzanej w badaniach oceny pamięci epizodycznej i funkcji wykonawczych – niewystarczający do pełnego zrozumienia wzorca zaburzeń. Profil i trajektoria deficytów poznawczych w populacji dzieci i nastolatków są znacznie słabiej poznane niż w populacji dorosłych po urazie czaszkowo-mózgowym. Bardzo często adolescentów włącza się w badaniach do grup osób dorosłych, co nie przyczynia się do zrozumienia specyfiki deficytów w grupie dzieci i młodzieży. Wydaje się, iż wczesne uszkodzenie mózgu wiąże się z gorszym rokowaniem w perspektywie długoterminowej. Jednak tylko prospektywne, długoterminowe i kompleksowe badania pamięci i funkcji wykonawczych mogą pozwolić na pełniejsze zrozumienie trajektorii deficytów oraz znaczenia związku między czasem urazu a okresami krytycznymi w rozwoju poznawczym.