Związek między paleniem tytoniu a aktywnością choroby u pacjentów z postacią rzutowo-remisyjną stwardnienia rozsianego w trakcie leczenia immunomodulacyjnego

1 Klinika Neurologiczna, 10. Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką w Bydgoszczy, Bydgoszcz, Polska
2 Katedra i Klinika Neurologii w Zabrzu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Zabrze, Polska
3 Klinika Neurologii, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Białystok, Polska
4 Katedra i Klinika Neurologii, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie, Szczecin, Polska
Adres do korespondencji: Michał Rakoca, Klinika Neurologiczna, 10. Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką w Bydgoszczy, ul. Powstańców Warszawy 5, 85-681 Bydgoszcz, tel.: +48 261 416 146, e-mail: mrakoca@op.pl

Aktualn Neurol 2020, 20 (1), p. 9–13
DOI: 10.15557/AN.2020.0002
STRESZCZENIE

Wstęp: W ostatnich doniesieniach zauważono negatywny wpływ palenia tytoniu na rozwój i przebieg stwardnienia rozsianego. Cel: Celem badania wieloośrodkowego (Bydgoszcz, Zabrze, Białystok, Szczecin) była analiza związku między paleniem tytoniu a aktywnością choroby u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym leczonych lekami immunomodulującymi. Materiał i metoda: W badaniu uwzględniono dane demograficzne i kliniczne: płeć, wiek, palenie tytoniu (paczkolata), czas leczenia, stan niepełnosprawności w skali EDSS (Expanded Disability Status Scale, Rozszerzona Skala Niepełnosprawności Ruchowej). Ponadto określano aktywność choroby – poprzez ocenę rocznego wskaźnika rzutów (annualised relapse rate, ARR) po roku i 2 latach leczenia oraz aktywność choroby w badaniu rezonansu magnetycznego. Dane te poddano analizie statystycznej. Wyniki: Badana grupa objęła 114 chorych – 57 (50%) osób niepalących i 57 (50%) palących. Średni czas leczenia wynosił 2,46 (±1,23) roku, średnia wartość EDSS – 2,12 (±1,03) pkt, ARR w momencie rozpoczęcia terapii – 1,46 w grupie osób palących i 1,36 wśród niepalących. Nowe zmiany demielinizacyjne w rezonansie magnetycznym po roku leczenia stwierdzono u 15 (26,3%) pacjentów palących i u 8 (14%) niepalących. Analiza statystyczna wykazała istotne zależności między paleniem tytoniu a nowymi zmianami w rezonansie magnetycznym w mózgowiu po roku leczenia (r = −0,21, p < 0,05). Wnioski: U osób palących leczonych immunomodulująco w porównaniu z osobami niepalącymi obserwuje się wyraźną progresję radiologiczną choroby w pierwszych 2 latach leczenia.

Słowa kluczowe: stwardnienie rozsiane, leczenie immunomodulacyjne, nikotynizm