Pierwotnie postępująca postać stwardnienia rozsianego w populacji polskich pacjentów
1 Oddział Neurologii, Szpital Specjalistyczny im. św. Łukasza w Końskich, Końskie, Polska
2 Instytut Fizjoterapii, Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Kielce, Polska
3 Oddział Neurologii, Szpital Specjalistyczny Ducha Świętego w Sandomierzu, Sandomierz, Polska
4 Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Kraków, Polska
5 Zakład Psychologii Klinicznej i Psychoprofi laktyki, Instytut Psychologii, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin, Polska
Adres do korespondencji: Dr n. med. Waldemar Brola, Oddział Neurologii, Szpital Specjalistyczny im. św. Łukasza w Końskich, ul. Gimnazjalna 41 B, 26-200 Końskie, tel.: +48 41 390 22 59, 601 313 415, faks: +48 41 390 23 64, e-mail: wbrola@wp.pl
Aktualn Neurol 2017, 17 (1), p. 5–14
DOI: 10.15557/AN.2017.0001
STRESZCZENIE

Cel: Celem badania była analiza epidemiologiczna oraz ocena wybranych czynników klinicznych i socjodemograficznych polskich pacjentów z pierwotnie postępującym stwardnieniem rozsianym. Metody: Do badania włączono pacjentów zamieszkujących 7 województw środkowej i wschodniej Polski, objętych Rejestrem Chorych ze Stwardnieniem Rozsianym w dniu 31 grudnia 2016 roku. Porównywano częstość występowania poszczególnych postaci choroby, a także analizowano różnice kliniczne, demograficzne i społeczne między postacią rzutowo-remisyjną i pierwotnie postępującą stwardnienia rozsianego. Wyniki: Spośród 3199 zarejestrowanych pacjentów postać rzutowo-remisyjną miało 2188 osób (66,2%), wtórnie postępującą – 774 (24,2%), a pierwotnie postępującą – 307 (9,6%). Pierwsze objawy postaci pierwotnie postępującej stwardnienia rozsianego pojawiały się prawie 10 lat później niż w przypadku postaci rzutowo-remisyjnej (39,2 ± 11,4 vs 29,8 ± 9,8). U chorych z postacią pierwotnie postępującą okres od pierwszych objawów do rozpoznania był ponad dwukrotnie dłuższy (5,8 ± 3,4) niż u tych z postacią rzutowo-remisyjną (2,4 ± 1,6). Średni stopień niesprawności w Rozszerzonej Skali Niewydolności Ruchowej (Expanded Disability Status Scale, EDSS) był zbliżony i wynosił 3,2 ± 2,1 dla postaci rzutowo-remisyjnej i 3,6 ± 2,4 dla pierwotnie postępującej. Postać rzutowo-remisyjną częściej stwierdzano u kobiet (2,4:1), natomiast postać pierwotnie postępująca występowała z równą częstością u obu płci (1:1). Leczenie modyfikujące przebieg choroby otrzymywało 34% osób z postacią rzutowo-remisyjną i tylko 1,9% z pierwotnie postępującą. Wnioski: Postać pierwotnie postępująca występuje u około 10% polskich pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, pierwsze objawy pojawiają się około 40. roku życia z jednakową częstością u obu płci, a diagnoza postaci pierwotnie postępującej zajmuje ponad dwukrotnie więcej czasu niż rozpoznanie postaci rzutowo-remisyjnej.

Słowa kluczowe: stwardnienie rozsiane, przebieg kliniczny, postać pierwotnie postępująca, epidemiologia